Je bent hier: Achterhoek Blog

Handel en Wandel – van alle markten thuis

Het is koud, een waterig zonnetje vecht zich een weg door de bewolking. Vandaag ga ik wandelen in Hanzestad Zutphen. Niet alleen, want ik heb gezelschap van een echte Zutphenaar. Samen gaan we de stadwandeling ‘Handel en Wandel’ lopen. De digitale route, te vinden in de AbelLife route-app, neemt je mee terug naar Zutphen lang geleden. De tijd waarin de handelsschepen hun waren losten en laadden op de IJsselkade. De tijd dat Zutphen een welvarend provinciestadje werd, waar de heren van Gelre graag vertoefden, besluiten genomen werden en recht werd gesproken.

Op de markt bij de Wijnhuistoren is het een drukte van belang. Vroeger waren het de handelslieden die haring, boter en bier aanprezen. Nu staan er bakken bloemen en planten, vis, stoffen en etenswaren uitgestald. Het is marktdag. Zoveel verandert er dus eigenlijk in een jaar of 600 niet.

De oudste van Nederland
Maar eerst koffie. We gaan naar het oudste koffiehuis van Nederland. Het Volkshuis aan de Houtmarkt, schuin tegenover het startpunt van de route. De gevel is alleen al fantastisch. In ouderwetse letters prijkt de naam op het statige, ietwat uit de toon vallende pand. Eenmaal binnen is het net of je een huiskamer in loopt. Het is er nog rustig, dus ons lekkere kopje koffie wordt al snel gebracht. Hoewel de huisgemaakte appeltaart legendarisch is, bedanken we vriendelijk. Misschien later op de ochtend.

Het is tijd om te gaan. De route is niet zo heel erg lang, ruim drie kilometer zal de app ons door de met keitjes geplaveide oude straatjes van Zutphen leiden. Een mooie afstand voor een korte wandeling en het leuke is dat kunt gaan wanneer je wilt. Het enige wat je nodig hebt is je smartphone met de route erop en een paar lekkere schoenen om te wandelen. Hakken zijn geen optie ;-).

Achterhoek Handelwandel 8   Achterhoek Handelwandel 9

Gevelstenen
Mijn metgezel vertelt onderweg voluit over de oude handelshuizen en stadspaleizen en wijst ze aan. Even later gaan we op zoek naar de gevelstenen, waar de app ons op attendeert. Tot de 19e eeuw dienden die als adres. We vinden een klomp, twee beestjes en op de Armenhage ‘In de Armen’. Overigens een prachtig straatje waar een deel van de oude stadsmuur het beeld bepaalt. We lopen een stukje door de wijk tot we aan het einde van de stadsmuur komen. Als we terug richting de binnenstad lopen en de Berkel oversteken, hebben we een prachtig uitzicht op de Berkelpoort. Balkengaten, schietspleten en moordgaten. Alles om de vijand buiten te houden. Kanonnen, gloeiendhete pek, ze wisten er wel raad mee.

Achterhoek Handelwandel 7  Achterhoek Handelwandel 3

Koffie, thee en mooie flessen wijn
Terug in de binnenstad passeren we een aantal leuke zaakjes. Bij koffiebranderij en theeschenkerij De Pelikaan lonkt de knusse inrichting en even verderop bij Schaapveld liggen prachtige flessen wijn te wachten om ontkurkt te worden. Het is wel duidelijk dat we weer richting een oud marktplein lopen. De charmante huisjes veranderen geleidelijk weer in statige koopmanshuizen.

De smalle donkere gang die wij inlopen, vormde vroeger de toegang tot de Saltmarkt. Het is één van de nieuwere stadspoorten. Aan de andere kant van de poort legden de koggeschepen met zout aan. Vroeger veelvuldig gebruikt als conserveringsmiddel. De Drogenapstoren is vernoemd naar de stadsmuzikant Thomas Drogenap, die er halverwege de 16e eeuw woonde.

Achterhoek Handelwandel 10  Achterhoek Handelwandel 6

HET schilderij
We wandelen het gangetje door en even later staan we oog in oog met een spectaculair ‘schilderij’. In één oogopslag de gracht, de bleekweides, de muur met de ertegenaan gebouwde huizen en de tuinen met fruitbomen. Behoorlijk onder de indruk van het tafereel hoor ik naast me wat gegrinnik. We staan naar HET plaatje van Zutphen te kijken. Zo’n beetje iedere toerist vergaapt zich aan het beeld. Hoe dan ook, het blijft een bijzonder gezicht en denk je alle hedendaagse voorwerpen weg, dan waan je je zo een paar honderd jaar terug in de tijd.

Palts en graven
Om de hoek ligt het ’s Gravenhof. Het belangrijkste plein. Ooit gedomineerd door de palts, een tijdelijke residentie van de koning. Zutphen was in de middeleeuwen een belangrijke plaats. Als handelsstad met een florerende economie was het één van de vier hoofdplaatsen in het hertogdom van Gelre. Wil je wat langer op het ’s Gravenhof blijven, dan is een bezoek aan Brasserie 6 een goed idee. De brasserie is het restaurant van Hotel ’s Gravenhof. In het seizoen kun je er heerlijk wild eten.

Achterhoek Handelwandel 5  Achterhoek Handelwandel 1

Poortklokje
De route slingert zich om de Walburgiskerk, waar je ook binnen kunt gaan kijken, richting de beroemde IJsselkade. Geen handelsschepen, geen bedrijvigheid, maar wel wordt er flink gewerkt aan het restaureren van de kade. Via de locatie van een oude poort wandelen we langzamerhand weer richting eindpunt van de route. Hoog boven de huizen prijkt een sierlijk klokje, ‘Het Poortklokje’. Vroeger luidde de klok een half uur voor het donker werd om de mensen buiten te poorten te waarschuwen om naar binnen de komen. Tot vandaag de dag doet hij dat nog steeds.

Het einde van de route is in zicht we komen weer op de markt aan. Het is nog voor twaalven en we hebben zin in wat warms. Bij restaurant brasserie de Wijnhuistoren prijkt een bord op de stoep met een aantrekkelijke aanbieding. Jammer ze zijn nog gesloten. Maar de volgende keer Zutphen wordt het zeker dit adresje. 100% Italiaans, tapas en cocktails. Klinkt goed! We strijken neer bij Chapoo. We praten nog even na en een lekkere kop koffie, verse jus en overheerlijke clubsandwich later nemen we afscheid.

Het is december en de etalages lonken. Ik kan het niet laten en wandel via de markt en de winkelstraat naar mijn auto. De route doet zijn naam eer aan: Handel en Wandel – van alle markten thuis.

Verrassingen in de route:
- Een onverwacht stadshofje omlijst met prachtige panden en het genietcafé.
- Het stadhuis van Zutphen. De buitengevel is afwisselend modern en oud. Binnen blijkt dat de oude panden ingenieus in het moderne pand zijn opgenomen.

Tips!
De omgeving in. De gravenstad Zutphen trok veel edellieden naar de regio. In de directe omgeving zijn prachtige landhuizen te bewonderen. Fiets de route  ‘Machtig Zutphen’ of ga wandel door het groen langs de van oudsher 2e handelsroute het riviertje de Berkel. Die route heet ‘Slenteren door de Berkelvallei’. Beide te vinden in de AbelLife-app voor je smartphone.

Combineer een shoptripje met deze wandeltocht. Een leuke dag gegarandeerd.

Veel geluk in de Achterhoek!


Laura

Laura van der Linde